طرح برون سپاری آمریکا یا انتقال قدرت به شرق با محوریت چین

پس از توافق ایران و عربستان، فعالیت سفارت‌های دو کشور نیز از سرگرفته شد. توافقی که با میانجی‌گری چین صورت گرفت. محسن جلیلوند، کارشناس مسائل بین‌الملل می‌گوید: «امریکا در حال برون‌سپاری مسائل خاورمیانه است و این توافق و میانجی‌گیری چین نیز با چراغ سبز امریکا انجام شده است.»

تنش میان روابط ایران و عربستان، قدمتی دیرینه دارد، اما 12 دی‌ماه سال 94 با حمله به سفارت عربستان در تهران، وارد فاز دیگری شد. روابط میان این دو کشور قطع و تنش‌ها بیشتر شد.

برخی از کارشناسان بر این باورند که با از سرگیری روابط دیپلماتیک میان تهران و ریاض با میانجی‌گری چین، نقش امریکا در خاورمیانه کمرنگ و نفوذ چین بیشتر می‌شود.

بنابر بیانیه‌ای که پیش‌تر وزارت خارجه چین صادر کرد، این کشور مذاکرات میان هیأت‌های ایران و عربستان صعودی را از 6 تا 10 مارس تسهیل کرد. اما نقش چین در این توافق چه بود؟ آیا آنطور که گفته می‌شود از قدرت امریکا در منطقه کم می‌شود؟

پیش از این آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه امریکا در واکنش به توافق ایران و عربستان با میانجی‌گری چین گفته بود که از دیدگاه ما هر چه که به کاهش تنش‌ها و مقابله با هر گونه اقدام خطرناک از سوی ایران منجر شود، موضوع خوبی است.

ایران و سعودی در پایان به منافع استراتژیک خود و اولویت‌های خود فکر می‌کنند. هر دو ارزیابی مجددی از منافع استراتژیک خود دارند. غیرممکن نیست که ایران و سعودی بر سر این موضوعات با یکدیگر به توافق برسند. شاید امروز قدری فانتزی باشد اما حتی ممکن است همانطور که وزیر تجارت سعودی گفته سرمایه‌گذاری عربستان در ایران نیز انجام شود.

چیزیکه به نظر می‌آید ایران امیدوارانه به دنبال آن است، استفاده سعودی از نفوذش برای کاهش اثر تحریم‌ها علیه ایران است که باید در ماه‌های آیند ه شرایط را مورد ارزیابی قرار دارد.

اما چرا این مسئله مهم است؟

هرگونه توافق و یا کاهش تحریم‌ها منجر به کاهش حساسیت بر روی بخش تجارت بین الملل خواهد شد، که خود گویای ایجاد فرصت‌های زیادی در بخش خصوصی است.

به عبارت دیگر بیاید به این مسئله اینطور نگاه کنیم که اگر روابط ایران و عربستان خوب باشد، رابطه با بحرین نیز خوب می‌شود و اجتناب‌ناپذیر است و ایران نیز که به واسطه تحرکات عربستان به حاشیه اوپک رانده شده بود بعنوان یکی از بازیگران اصلی ایفای نقش خواهد کرد.

در روزها و ماه‌های آینده باید شرایط را مورد ارزیابی قرار داد. اما همزمان باید دانست که مشکلات سیاست خارجی ایران دو گونه است؛ استراتژیک و تاکتیکی. مشکلات رابطه ایران با غرب استراتژیک است و به این سادگی قابل حل نیست. اما مسائلی که ایران در خلیج فارس دارد، تاکتیکی است و در کوتاه‌مدت قابل حل است.

اصلا اینگونه نیست که به دنبال توافق ایران و عربستان، روابط با کشورهای دیگر مانند امریکا نیز درست شود. مشکلات و تحریم‌ها همچنان پابرجاست تا زمانی که به صورت استراتژیک مشکلاتمان با غرب حل شود.

بامهر

تهیه و تنظیم: محمد وحیدی‌راد

مشاهده وبسایت انجمن بازرگانی ایران و کانادا

بازنشر این مطلب با ارائه منبع رسمی و لینک مستقیم به منبع بلامانع است