۲۰۲۶: سال تصمیم‌های جسورانه، بازآفرینی مسیرها و ورود به یازدهمین سال فعالیت انجمن 

اعضای ارجمند انجمن، شرکای تجاری گرانقدر، همکاران عزیز و تمامی دوستان همراه در مسیر تجارت ایران و کانادا، 

با ورود به سال نو میلادی ۲۰۲۶، از صمیم قلب و با تمام وجود، سالی پر از برکت، سلامتی جسمانی و آرامش روحی، موفقیت‌های پایدار و رونق روزافزون در کسب‌وکارها را برای یکایک شما، خانواده‌های محترم‌تان و تمامی فعالان اقتصادی آرزومندم. امیدوارم این سال نو، نه تنها نقطه‌ای برای تحقق آرزوهای شخصی، بلکه فصلی نوین برای رشد تجارت، تقویت شراکت‌ها و خلق دستاوردهایی باشد که مرزهای جغرافیایی و چالش‌های جهانی را پشت سر بگذارد و به یاد ماندنی شود. 

ژانویه ۲۰۲۶ برای انجمن بازرگانی ایران و کانادا، لحظه‌ای تاریخی و پرمعنا است: ما وارد یازدهمین سال فعالیت خود می‌شویم. انجمنی که در سال ۲۰۱۶ با یک باور عمیق و ساده تأسیس شد – اینکه تجارت، فراتر از اعداد و قراردادها، قوی‌ترین و پایدارترین پل برای پیوند فرهنگ‌ها، ملت‌ها و اقتصادها است – امروز پس از یک دهه تلاش مستمر، به نهادی بالغ، معتبر و تأثیرگذار تبدیل شده است. ما بیش از ۷۵۰ عضو فعال، ده‌ها کمیته تخصصی، شعبات عملیاتی در تورنتو، مونترال و تهران، و صدها پروژه موفق تجاری را در کارنامه داریم؛ پروژه‌هایی که نه تنها ارزش اقتصادی خلق کرده‌اند، بلکه اعتماد متقابل بین فعالان ایرانی و کانادایی را تقویت کرده‌اند. 

در این ده سال گذشته، مسیر پر فراز و نشیبی را پیموده‌ایم. از دوران امیدبخش توافق برجام که دریچه‌هایی به سوی همکاری‌های گسترده گشود، تا چالش‌های سنگین تحریم‌ها که بسیاری را به آزمون کشید؛ از شوک جهانی همه‌گیری کرونا که زنجیره‌های تأمین را مختل کرد، تا تحولات ژئوپلیتیکی اخیر در خاورمیانه و جهان که قواعد تجارت را دگرگون ساخت. اما آنچه انجمن را استوار و پویا نگه داشت، تعهد بی‌وقفه شما اعضای عزیز، اعتماد شرکای ایرانی و کانادایی، و پایبندی ما به شعار همیشگی‌مان بود: توانمندسازی تجارت؛ پیوندی به گستره فرهنگ‌ها. این شعار، نه یک عبارت تبلیغاتی، بلکه فلسفه وجودی ماست که در هر رویداد، هر مذاکره و هر پروژه‌ای، خود را نشان داده است. 

امروز، در آغاز یازدهمین سال، انجمن دیگر صرفاً یک شبکه ارتباطی نیست؛ ما به یک همراه هوشمند، تحلیل‌گر واقع‌بین و جهت‌ده حرفه‌ای برای تصمیم‌گیری‌های تجاری شما تبدیل شده‌ایم. نقش ما تحلیل روندهای جهانی، هشدار نسبت به ریسک‌ها، و ارائه راهکارهای عملی برای عبور هوشمندانه از چالش‌هاست. 

چشم‌انداز جهان تجارت در سال ۲۰۲۶: بی‌ثباتی ساختاریافته به عنوان قاعده جدید 

جهان تجارت در سال ۲۰۲۶، دیگر آن دنیای نسبتاً قابل‌پیش‌بینی دهه‌های پیشین نیست. قواعد بازی به طور اساسی تغییر کرده‌اند و ما با آنچه من «بی‌ثباتی ساختاریافته» می‌نامم روبه‌رو هستیم – بی‌ثباتی نه به عنوان استثنا، بلکه به عنوان قاعده غالب. سه روند کلان، نقشه اقتصادی این سال را ترسیم می‌کنند و درک عمیق آن‌ها برای هر فعال اقتصادی ضروری است: 

اول، جنگ ارزی میان چین و ایالات متحده که به عنوان نبردی بی‌صدا اما عمیقاً تأثیرگذار عمل می‌کند. اگر دولت چین اجازه دهد یوآن به طور عمدی ۱۰ تا ۲۰ درصد در برابر دلار تضعیف شود، این اقدام نه تنها یک تغییر عددی در نرخ ارز نیست، بلکه استراتژی‌ای است برای ارزان‌سازی صادرات چین، خنثی کردن تعرفه‌های آمریکایی و حفظ میلیون‌ها شغل در کارخانه‌های چینی. اما هزینه این جنگ را مصرف‌کنندگان نهایی در سراسر جهان می‌پردازند: کالاهای چینی ارزان‌تر می‌شوند، تولیدکنندگان در کشورهای رقیب (از جمله ایران، ترکیه، هند و ویتنام) زیر فشار رقابت نابرابر له می‌شوند، قیمت تمام‌شده جهانی بی‌ثبات می‌گردد، تورم وارداتی در کشورهای وابسته به دلار شعله‌ور می‌شود، قراردادهای بلندمدت بی‌اعتبار می‌گردند و سرمایه از بخش‌های مولد به دارایی‌های امن فرار می‌کند. این جنگ ارزی، زلزله‌ای خاموش در ستون فقرات تجارت جهانی است. 

دوم، دوپاره شدن تدریجی جهان به دو بلوک قیمتی مجزا: بلوکی با ارز ضعیف و کالاهای ارزان (به رهبری چین) و بلوکی با ارز قوی و کالاهای گران‌تر (به محوریت دلار). این شکاف عمیق، آربیتراژ، قاچاق و واسطه‌گری را به طور انفجاری رشد می‌دهد، مفهوم سنتی «قیمت واحد جهانی» را از بین می‌برد و زنجیره‌های تأمین را مجبور به بازنویسی کامل می‌کند. 

سوم، عقب‌نشینی سرمایه‌گذاری مولد در جست‌وجوی امنیت و پیش‌بینی‌پذیری. در جهانی که ارزها نوسان شدید دارند، قراردادها پرریسک‌اند و سیاست‌ها غیرقابل پیش‌بینی، سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند پول خود را به طلا، انرژی، املاک و دارایی‌های امن هدایت کنند تا بخش‌های تولیدی. نتیجه، کاهش رشد واقعی اقتصاد جهانی و فرصت‌های کمتر برای کشورهای در حال توسعه است. 

ایران در تقاطع ۲۰۲۶: انتخاب میان سقوط یا بازآفرینی هوشمند 

در این چشم‌انداز جهانی، موقعیت ایران حساس‌تر از همیشه است. سؤال کلیدی نه این است که آیا مکانیسم ماشه فعال می‌شود یا خیر، بلکه این است که آیا ما این بار توانایی بازطراحی مسیرهای تجاری خود را داریم یا صرفاً ضربه می‌خوریم؟ تجربه تاریخی نشان داده که تحریم‌ها، تاجر ضعیف را حذف می‌کنند، تاجر قوی را وادار به تغییر می‌کنند و تاجر هوشمند را به سطح جهانی می‌رسانند. 

در مقالات این شماره، این موضوعات را با عمق و جزئیات بررسی کرده‌ایم: از تحلیل جامع جنگ ارزی و اثرات زنجیره‌ای آن بر سفره جهانی، تا درس‌های عملی و میدانی فتح بازارهای شورای همکاری خلیج فارس از طریق درک عمیق فرهنگ و ارتباط انسانی، از نقد سازنده و مستند ضعف‌های برنامه‌ریزی بلندمدت در سیاست‌گذاری اقتصادی داخلی، تا سناریوهای واقعی و راهبردی صادرات ایران در سال پیش رو. 

عصاره این تحلیل‌ها را در پنج دستور عملی می‌گنجانم که حاصل سال‌ها تجربه مستقیم در کف بازار است: 

• ۱. برند خود را از جغرافیای سیاست جدا کنید و هویتی مستقل بسازید. 
• ۲. مسیرهای مالی غیرمستقیم اما کاملاً قانونی و شفاف طراحی کنید. 
• ۳. لجستیک را از نوسانات سیاسی مستقل سازید و شبکه‌های جایگزین بسازید. 
• ۴. بازارهای هدف را با نگاه تازه بازتعریف کنید – از بازار حلال کانادا و شرق آسیا تا آفریقا و شبکه‌های چندملیتی. 
• ۵. شریک خارجی معتبر، حتی فارسی‌زبان، را پیش از هر محصول و قراردادی پیدا کنید؛ زیرا اعتماد، پایه همه موفقیت‌هاست. 

برنامه‌های انجمن در سال یازدهم: همراهی عملی و هوشمند 

در یازدهمین سال فعالیت، انجمن بازرگانی ایران و کانادا تعهد می‌دهد بیش از همیشه کنار شما باشد: 

• راه‌اندازی مرکز آموزش بازرگانی کانادا در تهران با همکاری مستقیم نهادهای معتبر کانادایی برای انتقال دانش و مهارت‌های روز. 
• گسترش کمیته‌های تخصصی در حوزه‌های اولویت‌دار مانند فناوری‌های پاک، کشاورزی پیشرفته، سلامت و انرژی‌های نو. 
• برگزاری رویدادهای حضوری و مجازی گسترده‌تر با حضور تصمیم‌گیران ارشد کانادایی و ایرانی. 
• تقویت پلتفرم دیجیتال انجمن برای اتصال مستقیم و امن صادرکنندگان ایرانی به توزیع‌کنندگان و خریداران کانادایی. 
• و تمرکز ویژه بر طراحی و بازآفرینی مسیرهای تجاری ایمن، پایدار و مقاوم در برابر بی‌ثباتی‌های جهانی. 

ما وعده‌های هیجانی و غیرواقعی نمی‌دهیم و نسخه‌های یک‌شبه برای مشکلات پیچیده نمی‌پیچیم. تعهد ما شفافیت در تحلیل واقعیت‌ها – حتی اگر تلخ باشند – و همراهی عملی برای ساختن مسیرهای هوشمندانه است. 

سخن پایانی 

سال ۲۰۲۶ سالی است که جهان تجارت در آن منتظر هیچکس نمی‌ماند. بازار به ضعیف رحم نمی‌کند، اما به کسی که عمیقاً می‌فهمد، سریع تطبیق می‌دهد و تصمیم‌های جسورانه می‌گیرد، فرصت‌های طلایی و بی‌نظیر می‌بخشد. امیدوارم این سال، سال تصمیم‌های درست و جسورانه، شراکت‌های عمیق و پایدار، و موفقیت‌هایی باشد که نه تنها برای ما، بلکه برای نسل‌های آینده الهام‌بخش باشد. باشد که حال دل‌مان، حال خانواده‌مان و حال کسب‌وکارمان، خوبِ خوبِ خوب باشد. 

با احترام عمیق، امید فراوان و تعهد کامل 

محمد وحیدی‌راد 

مدیرعامل انجمن بازرگانی ایران و کانادا 

ژانویه ۲۰۲۶